ایدئولوژیهای وارداتی مانع از دیدنِ انقلابهای خاموش میشوند/ موانع پنهان توسعه و نقش رهبری / چگونه «کوریِ ادراکی» فرصتهای پنهانِ توسعه را میکشد؟
هیرشمن میان سبک تغییر در کشورهای پیشرو و کشورهای وابسته تمایز قائل میشود. کشورهای پیشرو و قدرتمند میتوانند تغییرات خود را «پر سر و صدا» و با افتخار اعلام کنند. اما کشورهای وابسته، به دلیل ترس از واکنشهای منفی بینالمللی (مانند مداخلۀ نظامی، فرار سرمایه یا تحریم)، به طور غریزی به «سبک تغییر پنهانی» روی میآورند. آنها اصلاحات را به صورت تدریجی، در مقیاس کوچک و بدون هیاهو پیش میبرند تا از «آستانه واکنش خارجی» عبور نکنند. این سبک هوشمندانه ممکن است قدرتهای خارجی یا نخبگان سنتی داخلی را فریب دهد، اما مشکل اینجاست که روشنفکران و عموم مردم نیز آن را نمیبینند.